TARCZE HAMULCOWE. CO KAŻDY KIEROWCA POWINIEN WIEDZIEĆ.

Przegląd konstrukcji tarcz hamulcowych: Od standardu do motorsportu

W zależności od mocy jednostki napędowej, masy pojazdu i przeznaczenia, producenci stosują zróżnicowane technologie odprowadzania ciepła:

• Tarcze lite: Pojedynczy odlew żeliwny, stosowany głównie na tylnej osi aut miejskich i kompaktowych, gdzie zapotrzebowanie na siłę hamowania nie przekracza 20–30% energii całkowitej.
• Tarcze wentylowane wewnętrznie: Standard na przedniej osi współczesnych aut. Pomiędzy dwoma powierzchniami ciernymi znajdują się kanały powietrzne (kierunkowe łopatki spiralne), które podczas obrotu koła działają jak pompa odśrodkowa, zasysając chłodne powietrze od środka i wyrzucając gorące na zewnątrz.
• Tarcze nawiercane (perforowane) i nacinane: Otwory przelotowe odprowadzają gazy spływające z rozgrzanych klocków (zjawisko poduszki gazowej / fading), a nacięcia oczyszczają powierzchnię cierną z pyłu i zeszklonej warstwy materiału ciernego. Poprawiają reakcję hamulca w deszczu, przecinając film wodny.
• Tarcze dwuczęściowe pływające (Two-Piece): Żeliwny pierścień cierny połączony ruchomymi tulejami ze środkowym dzwonem wykonanym z kutego duraluminium. Rozwiązanie znane z modeli BMW M, Audi RS czy Mercedes-AMG – zapobiega pęknięciom termicznym i obniża masę nieresorowaną koła o 2–3 kg na stronę.

Dlaczego felga aluminiowa działa jak radiator układu hamulcowego?

Podczas gwałtownego wyhamowania z prędkości 160 km/h do zera, tarcze hamulcowe rozgrzewają się do temperatur rzędu 500–700°C. Jeśli ciepło nie zostanie natychmiast rozproszone, dochodzi do zjawiska zagotowania płynu hamulcowego (pedał hamulca wpada w podłogę) oraz termicznego zwichrowania tarczy.

Aluminium charakteryzuje się trzykrotnie wyższą przewodnością cieplną niż stal. Nowoczesne, ażurowe felgi kute Monoblock 6061-T6 oraz felgi Flow Forming z cienkimi ramionami działają jak potężny radiator odprowadzający energię cieplną przez piastę oraz wymuszający cyrkulację powietrza wokół tarczy.

Pułapka montażowa: Czym jest parametr X-Factor i profil Concave?

Wielu kierowców dobiera felgi wyłącznie po średnicy, rozstawie i odsadzeniu ET, zapominając o profilu ramion. W autach z wielotłoczkowymi zaciskami (Brembo, Akebono, pakiety sportowe felg do BMW, felg do Audi czy felg do Mercedes-Benz) zacisk wystaje mocno na zewnątrz poza płaszczyznę przylgni piasty.

Jeśli felga posiada mocno wklęsły profil ramion (Deep Concave) lub płaskie ramiona o niskim X-Factorze, uderzy od wewnątrz o zacisk hamulcowy, uniemożliwiając obrót koła – nawet jeśli średnica i ET są zgodne z katalogiem! W takich sytuacjach konieczne jest zastosowanie felgi o zakrzywionych ramionach (High Caliper Clearance) lub precyzyjnych dystansów przelotowych montowanych na dłuższe śruby mocujące do kół.